niedziela, 3 czerwca 2018

Nowogórski Piknik Rodzinny

Towarzystwo Przyjaciół Nowej Góry zaprasza na piknik, na którym będzie można m.in. otrzymać monografię Nowej Góry wydaną w marcu br - "Zarys historii Nowej Góry", czy też uczestniczyć w konkursie wiedzy o Nowej Górze.

czwartek, 31 maja 2018

Zasłużeni dla gminy Krzeszowice

Z okazji Dnia Samorządu Terytorialnego (27 maja) burmistrz Wacław Gregorczyk uhonorował medalem "Zasłużeni dla Gminy Krzeszowice" samorządowców i autorów publikacji poświęconych historii miejscowości znajdujących się na terenie gminy Krzeszowice. W tej drugiej grupie znaleźli się: Dorota Strojnowska, Anna Łukasik, Stanisław Klich i Bronisław Rzepecki.


sobota, 26 maja 2018

Logo Nowej Góry

Po długich staraniach wreszcie udało się i uchwałą Zebrania Wiejskiego Nowej Góry z dnia 24 maja 2018 roku stylizowane odwzorowanie dawnej pieczęci sądowniczo-miejskiej Nowej Góry (które również w przeszłości było "herbem" miasta) stało się oficjalnym logo - znakiem graficznym naszej miejscowości.

sobota, 21 kwietnia 2018

Zarys historii Nowej Góry

Towarzystwo Przyjaciół Nowej Góry informuje, że wreszcie ukazała się monografia Nowej Góry. Jest ona dostępna bezpłatnie osobom wspierającym działalność Towarzystwa. Szczegółowe informacje można uzyskać pisząc na adres Towarzystwa - tpnowagora@onet.pl


 Dostępne są także płytki DVD - tzw. Wirtualna Czytelnia Nowogórska - zawierające skany wszystkich materiałów dotyczących Nowej Góry, zarówno z lat ubiegłych jak i bieżących, do których udało nam się dotrzeć, można je uzyskać  również pod w/w adresem mailowym (2 płytki, 13,3 GB, 5390 plików, 403 foldery).



sobota, 24 lutego 2018

Księgi miejskie Nowej Góry



   Jednym z cenniejszych zabytków nowogórskich są niewątpliwie księgi miejskie Nowej Góry. Praktycznie są one nieznane, gdyż z jednej strony mało kto do nich zagląda, jako że nie znajdują się one w Nowej Górze, lecz w Krakowie i Wrocławiu, w dodatku nie są one zeskanowane i dostępne np. w internecie, a korzystać z nich można tylko na miejscu. Kolejną trudnością jest fakt, że te najstarsze księgi (a więc praktycznie połowa), pisane są w łacinie. Nawet znając ten język, niejednokrotnie poszczególne zapisy trudno jest „odszyfrować”. Tym niemniej, chcąc poznać dokładniej historię Nowej Góry i jej „życie codzienne”, kiedyś należało by sięgnąć do tych ksiąg  i wydobyć ukryte w nich historie na światło dzienne.
   Dziesięć ksiąg miejskich Nowej Góry znajduje się w Archiwum Państwowym w Krakowie, jedna (najstarsza) w Bibliotece Ossolińskich we Wrocławiu. Nie przeglądałem dokładnie wszystkich tych ksiąg, opieram się na danych powszechnie dostępnych, z tego też względu poniższa „analiza” jest dość powierzchowna. Wynika z niej jednak niezbicie, że w Nowej Górze w urzędzie miejskim nie była używana tylko jedna księga, ale w różnych okresach było ich kilka, w których równolegle dokonywano wpisy. Poniżej przedstawiam wstępne ustalenia.
Najstarszy wpis, który znamy, został dokonany w roku 1499 i w tej księdze zapisy zostały doprowadzone do roku 1600. (Biblioteka Ossolińskich). Z kolei najstarszy wpis w księgach z archiwum krakowskiego sięga roku 1552. Daje to nam następujący obraz.
 1499 – 1551      wpisy w 1 księdze                                 - 53 lata
 1552 – 1557                 w 2 księgach                               -  6 lat
 1558 – 1600                     3                                              - 43 lata
 1621 – 1623                     2                                              -  3 lata
 1624 – 1640                     1                                              - 17 lat
 1641                  z tego roku nie mamy żadnych wpisów
 1642 – 1676                     1                                              - 35 lat
 1677                                 2                                              -   1 rok
 1678 – 1685                     3                                              -   8 lat
 1686 – 1692                     2                                              -   7 lat
 1693 – 1727                     1                                              - 35 lat
 1728 – 1741                     2                                              - 14 lat
 1742 – 1746                     3                                              -   5 lat
 1747                                 4                                              -   1 rok
 1748 – 1790                     3                                              - 43 lata
 1791 – 1794                     4                                              -   4 lata
 1795 – 1796                     3                                              -   2 lata
 1797                                 2                                              -   1 rok
 1798                                 3                                              -   1 rok
 1799 – 1819                     2                                              - 21 lat
 1820 – 1821                     1    wpisy kończą się w roku 1821  - 2 lata

   Poszczególne księgi były prowadzone przez: 102 lata (Wrocław), 89 lat (Kraków – ta księga i następne), 15, 66, 44, 20, 50, 118, 57, 29, 24 lata do zaprzestania wpisów w 1821 r.
  
   Poniżej zestaw ksiąg miejskich Nowej Góry
          


1978/II. „Liber sive regestrum acticationum civitatensium” w Nowej Górze z lat 1499-1600.

Łac., pol. XV-XVI w. S. 638. Mf BN.











   Tak to mniej więcej wygląda. Aby wyciągnąć jakieś konkretne wnioski, należało by zapoznać się dokładnie z treścią wszystkich ksiąg, policzyć ile w każdej z nich jest wpisów z konkretnych lat i czego te wpisy dotyczą. Jest to pewien problem, gdyż – jak wspomniałem powyżej - księgi te nie są zeskanowane, w dodatku te najstarsze księgi pisane są w łacinie – aby odczytać tekst, trzeba ją znać. Na obecną chwilę jest to więc niemożliwe (koszt zeskanowania, to kilkadziąt tysięcy wg cen archiwum i biblioteki, a samemu nie wolno nawet sfotografować stron), tym niemniej sądzę, że temat ten wart jest zainteresowania.
   Zagadką pozostaje rok 1641 – czyżby nie dokonano w nim żadnych wpisów?

   Nowa Góra uzyskała prawa miejskie najprawdopodobniej w XIV wieku (po roku 1336, a przed 1367). Można więc założyć, że brakuje co najmniej jednej, najstarszej nowogórskiej księgi miejskiej, pamiętając wszakże o tym, że nie od razu po otrzymaniu praw miejskich, takowe prowadzono.